Portal popularyzujący naukę. Od nauk ścisłych po humanistykę. Dbamy o wysoki poziom publikowanych tekstów
No i już Językoznawstwo historyczne, rekonstrukcja porównawcza i etymologia to obszary badań zajmujące się daleką przeszłością i próbujące ją odtworzyć na podstawie zachowanych śladów. Wiarygodność wyników zależy nie tylko od przestrzegania sprawdzonej metodologii, ale też od ilości i jakości danych,...
W pełni sił Przyjrzyjmy się treraz bliżej „wyzerowanej”, pozbawionej samogłosek formie słowa *h2óju, czyli szkieletowi spółgłoskowemu */h2jw/. Wspomniałem już, że reguły słowotwórstwa indoeuropejskiego dopuszczały jej użycie w wyrazach złożonych. Z kolei indoeuropejskie zasady realizacji fonetycznej – z kilkoma szczególnymi wyjątkami,...
Wieloznaczność wieku Zastanówmy się nad pochodzeniem i znaczeniem polskiego słowa wiek. Pochodzi ono od prasłowiańskiego *věkъ, które z kolei jest kontynuacją dawniejszego *wojkos (temat *wojk‑o‑). Występuje tu praindoeuropejski rdzeń czasownikowy o znaczeniu ‘zwyciężyć, pokonać’, pojawiający się często w słownictwie dotyczącym...
Papa, batata, patata i potato W rejonie Andów Środkowych, gdzie udomowiono ziemniaki, wśród rdzennych języków dominują keczua i ajmara. Keczua to nie tyle jeden język, co rodzina keczuańska, zróżnicowana wewnętrznie w podobnym stopniu jak języki słowiańskie lub romańskie. Trudno policzyć...
Funkcje i żywotność słów Słowo ma określoną funkcję, jeśli mówiący regularnie wybierają je w celu przekazania określonego znaczenia (lub bardziej ogólnie – w celu osiągnięcia określonego efektu komunikacyjnego). Dopóki mają ku temu powód, słowo pozostaje użyteczne i istnieje duża szansa,...
Zagajenie Mamy w polskim dwa czasowniki, umrzeć i zdechnąć, o podobnym znaczeniu (‘zakończyć życie’). Skąd się wzięły i dlaczego przyjęło się uważać, że „zwierzę zdycha, a człowiek umiera”? Oczywiście od tej zasady istnieją wyjątki, bo zdechnąć w stylu potocznym może...
Żona, czyli kobieta indoeuropejska Język polski w swojej historii używał różnych słów oznaczających istotę ludzką płci żeńskiej. Najstarsze z nich to żona, słowo, które jeszcze w XV w. mogło oznaczać dowolną kobietę, niekoniecznie zamężną. Rozwinęło się ono z prasłowiańskiego *žena...
Wiosna na błoniach Pisząc o zimie, wspomniałem, że wiosna jest drugą porą roku której nazwa wyraźnie się utrwaliła w językach indoeuropejskich. Aczkolwiek w niektórych gałęziach drzewa rodowego słowo oznaczające wiosnę rozwijało się nieco osobliwie i szczegóły tego rozwoju oraz ustalona...
Prolog o rozmaitości nietoperzy Skąd się właściwie wzięło słowo nietoperz? W źródłach z XV w. spotykamy formę nietopyrz. W XVI w. częściej wspominano o nietoperzach, toteż i rozmaitość form jest większa: nietopyrz, nietopérz, niedopyrz, niedopérz. W jeszcze późniejszych tekstach pojawiają...
Wstęp dotyczący śniegu Dwie rzeczy mogą dziwić, jeśli chodzi o indoeuropejskie określenia śniegu. Po pierwsze to, że występują powszechnie w różnych gałęziach naszej rodziny językowej, podczas gdy nie da się tego samego powiedzieć o deszczu. Istnieją ogólnoindoeuropejskie słowa oznaczające np....
Czy ChatGPT odbierze mi pracę?
3 lutego 2023
28 lutego 2023
Tabu językowe (2). Fizjologia i seks, czyli ***** zakazy.
23 lutego 2023
