Otagowano: językoznawstwo historyczne
Wstęp Mróz na Święta miewamy coraz rzadziej, ale zamiast klimatem zajmijmy się samym słowem mróz. Ma ono bardzo polskie brzmienie, bo zaczyna się na grupę spółgłoskową mr‑, rzadko dopuszczalną w językach świata. Nie tolerował jej język prasłowiański, a polskim pojawia...
Idzie jesień, a zatem… Niekłopotliwa nazwa słowiańska i drobne komplikacje bałtyjskie Polskie słowo jesień bezproblemowo wywodzi się z prasłowiańskiego *esenь, które pojawia się także w innych językach słowiańskich. Wszędzie oznacza to samo: porę roku, która zaczyna się po zakończeniu żniw,...
Polska poznaje kartofle Kartofle pojawiają się w polskim krajobrazie językowym około połowy XVIII w. Zapewne hodowano je wcześniej jako rośliny ogrodowe, ale wydaje się, że ich uprawa w celach konsumpcyjnych zaczęła się za panowania Augusta III Sasa i miała związek...
Długie życie łaciny Wiemy już, że w III w. p.n.e. łacina wytworzyła dojrzałą odmianę literacką, a w I w. p.n.e. i w pierwszych dwóch stuleciach naszej ery, czyli w ostatnich dziesięcioleciach republiki i w początkach okresu cesarstwa osiągnęła stadium, które...
Inne odcinki serii Część 1. Lekcja martwego językaCzęść 2. Abecadło z pieca spadłoCzęść 3. Dziwne przygody litery HCzęść 4: I/J i U/V, czyli zbędne duplikacjeCzęść 5: Czy długość jest ważna?Część 7. Przed i po, czyli miejsce łaciny w historii Podwójne...
Długość to nie wszystko Łacina odziedziczyła po swoich przodkach system fonologiczny, w którym samogłoski układały się w pary: krótka – długa. Uwzględniamy to, umieszczając nad samogłoską długą specjalny znak: poziomą kreskę, nazywaną przez specjalistów makronem. Na przykład w słowie rāna...
Inne odcinki serii Część 1. Lekcja martwego językaCzęść 2. Abecadło z pieca spadłoCzęść 3. Dziwne przygody litery HCzęść 5. Czy długość jest ważna?Część 6. Dalsze losy GCzęść 7. Przed i po, czyli miejsce łaciny w historii Janusowe głoski Janus to...
Alfa, beta i tak dalej Nie każdy uczeń szkoły średniej potrafi dziś wyrecytować alfabet grecki of alfy do omegi, ale nawet ci, którzy potrafią, zwykle odnoszą wrażenie, że kolejność liter greckich w istotny sposób różni się od łacińskiej. To prawda,...
Wstęp historyczny Opowiadałem już kiedyś, jak powstał i jak ewoluował alfabet. Można o tym przeczytać tutaj, a na bieżące potrzeby niech wystarczy streszczenie: około 800 lat przed naszą erą Grecy przejęli od Fenicjan ideę pisma, w którym każdej „osobnej głosce”...
Od łaciny Rzymian do łacin narodowych Łacina klasyczna była żywym językiem około dwa tysiące lat temu. Nie zachowały się z tego okresu żadne nagrania. Nie mamy też maszyny czasu, która mogłaby nas zabrać do starożytnego Rzymu, żebyśmy mogli usłyszeć na...