Portal popularyzujący naukę. Od nauk ścisłych po humanistykę. Dbamy o wysoki poziom publikowanych tekstów
Idzie jesień, a zatem… Niekłopotliwa nazwa słowiańska i drobne komplikacje bałtyjskie Polskie słowo jesień bezproblemowo wywodzi się z prasłowiańskiego *esenь, które pojawia się także w innych językach słowiańskich. Wszędzie oznacza to samo: porę roku, która zaczyna się po zakończeniu żniw,...
Polska poznaje kartofle Kartofle pojawiają się w polskim krajobrazie językowym około połowy XVIII w. Zapewne hodowano je wcześniej jako rośliny ogrodowe, ale wydaje się, że ich uprawa w celach konsumpcyjnych zaczęła się za panowania Augusta III Sasa i miała związek...
Długie życie łaciny Wiemy już, że w III w. p.n.e. łacina wytworzyła dojrzałą odmianę literacką, a w I w. p.n.e. i w pierwszych dwóch stuleciach naszej ery, czyli w ostatnich dziesięcioleciach republiki i w początkach okresu cesarstwa osiągnęła stadium, które...
Inne odcinki serii Część 1. Lekcja martwego językaCzęść 2. Abecadło z pieca spadłoCzęść 3. Dziwne przygody litery HCzęść 4: I/J i U/V, czyli zbędne duplikacjeCzęść 5: Czy długość jest ważna?Część 7. Przed i po, czyli miejsce łaciny w historii Podwójne...
Długość to nie wszystko Łacina odziedziczyła po swoich przodkach system fonologiczny, w którym samogłoski układały się w pary: krótka – długa. Uwzględniamy to, umieszczając nad samogłoską długą specjalny znak: poziomą kreskę, nazywaną przez specjalistów makronem. Na przykład w słowie rāna...
Inne odcinki serii Część 1. Lekcja martwego językaCzęść 2. Abecadło z pieca spadłoCzęść 3. Dziwne przygody litery HCzęść 5. Czy długość jest ważna?Część 6. Dalsze losy GCzęść 7. Przed i po, czyli miejsce łaciny w historii Janusowe głoski Janus to...
Alfa, beta i tak dalej Nie każdy uczeń szkoły średniej potrafi dziś wyrecytować alfabet grecki of alfy do omegi, ale nawet ci, którzy potrafią, zwykle odnoszą wrażenie, że kolejność liter greckich w istotny sposób różni się od łacińskiej. To prawda,...
Wstęp historyczny Opowiadałem już kiedyś, jak powstał i jak ewoluował alfabet. Można o tym przeczytać tutaj, a na bieżące potrzeby niech wystarczy streszczenie: około 800 lat przed naszą erą Grecy przejęli od Fenicjan ideę pisma, w którym każdej „osobnej głosce”...
Od łaciny Rzymian do łacin narodowych Łacina klasyczna była żywym językiem około dwa tysiące lat temu. Nie zachowały się z tego okresu żadne nagrania. Nie mamy też maszyny czasu, która mogłaby nas zabrać do starożytnego Rzymu, żebyśmy mogli usłyszeć na...
Tajemnice lata Idzie lato, po prasłowiańsku *lěto. Ze wszystkich słowiańskich nazw pór roku ta akurat jest najbardziej zagadkowa. O ile *zima i *vesna (które omawiałem tutaj i tutaj) mają nieposzlakowaną etymologię praindoeuropejską, o tyle *lěto jest słowem wyłącznie słowiańskim. Nie...
Czy ChatGPT odbierze mi pracę?
3 lutego 2023
Tabu językowe (2). Fizjologia i seks, czyli ***** zakazy.
23 lutego 2023
28 lutego 2023
