Portal popularyzujący naukę. Od nauk ścisłych po humanistykę. Dbamy o wysoki poziom publikowanych tekstów
Wstęp Mróz na Święta miewamy coraz rzadziej, ale zamiast klimatem zajmijmy się samym słowem mróz. Ma ono bardzo polskie brzmienie, bo zaczyna się na grupę spółgłoskową mr‑, rzadko dopuszczalną w językach świata. Nie tolerował jej język prasłowiański, a polskim pojawia...
Dziady jesienne Wiele dawnych ludów europejskich obchodziło na przełomie października i listopada święto końca „jasnej” i początku „ciemnej” pory roku. Uważano, że otwierają się wtedy drzwi zaświatów i łatwo jest nawiązać kontakt z ich mieszkańcami – duchami przodków i istotami...
Najważniejsze słowa Aby usprawnić sobie porównywanie języków za pomocą systematycznych procedur, językoznawcy często używają standardowych list słownictwa podstawowego – pojęć uniwersalnych, czyli takich, które znane są we wszystkich lub prawie wszystkich społecznościach ludzkich, a zatem każdy język powinien mieć na...
Idzie jesień, a zatem… Niekłopotliwa nazwa słowiańska i drobne komplikacje bałtyjskie Polskie słowo jesień bezproblemowo wywodzi się z prasłowiańskiego *esenь, które pojawia się także w innych językach słowiańskich. Wszędzie oznacza to samo: porę roku, która zaczyna się po zakończeniu żniw,...
Polska poznaje kartofle Kartofle pojawiają się w polskim krajobrazie językowym około połowy XVIII w. Zapewne hodowano je wcześniej jako rośliny ogrodowe, ale wydaje się, że ich uprawa w celach konsumpcyjnych zaczęła się za panowania Augusta III Sasa i miała związek...
Papa, batata, patata i potato W rejonie Andów Środkowych, gdzie udomowiono ziemniaki, wśród rdzennych języków dominują keczua i ajmara. Keczua to nie tyle jeden język, co rodzina keczuańska, zróżnicowana wewnętrznie w podobnym stopniu jak języki słowiańskie lub romańskie. Trudno policzyć...
Tajemnice lata Idzie lato, po prasłowiańsku *lěto. Ze wszystkich słowiańskich nazw pór roku ta akurat jest najbardziej zagadkowa. O ile *zima i *vesna (które omawiałem tutaj i tutaj) mają nieposzlakowaną etymologię praindoeuropejską, o tyle *lěto jest słowem wyłącznie słowiańskim. Nie...
Jak się składa wyrazy Wśród wyrazów złożonych możemy wyróżnić złożenia i zrosty. Ze złożeniem mamy do czynienia wtedy, gdy jeden wyraz zawiera co najmniej dwa rdzenie słowotwórcze lub ich pochodne połączone w taki sposób, że tylko ostatni z nich może...
Pytanie Jeden z naszych Czytelników zadał nam e-mailowo ciekawe pytanie: dlaczego wszechświat nazywa się wszechświat? Niby z grubsza rozumiemy, że jest to wyraz złożony, którego pierwsza część występuje też w innych połączeniach (wszechpotężny itp.), a także w utartych zwrotach literackich,...
Lewy klasyczny: łacina i greka W poprzednim odcinku zaczęliśmy od łaciny, więc trzymajmy się tego samego porządku. Lewy (kierunek lub strona) to po łacinie sinister, z tym samym przyrostkiem ‐ter < *‐tero-, który widzieliśmy już w słowie dexter ‘prawy’. Wyraża...
Czy ChatGPT odbierze mi pracę?
3 lutego 2023
28 lutego 2023
Tabu językowe (2). Fizjologia i seks, czyli ***** zakazy.
23 lutego 2023
