Autor: Piotr Gąsiorowski

4

Grenlandia. Część 2. Dawni odkrywcy

Zdobywcy Arktyki Przodkowie pierwszych Grenlandczyków przybyli z zachodu, z okolic Cieśniny Beringa. Zaludnienie obu Ameryk przez pierwszych łowców paleolitycznych należało już w tym czasie do bardzo odległej przeszłości, znaczna część ludzkości zdążyła nawet przejść rewolucję neolityczną, ale kanadyjska Arktyka i...

0

Grenlandia. Część 1: Historia naturalna

Wstęp Grenlandia jest największym lądem na Ziemi uważanym za wyspę, a nie za kontynent. Jej powierzchnia wynosi ponad 2,1 mln km2, jest więc niemal dokładnie równa sumie powierzchni trzech kolejnych największych wysp – Nowej Gwinei, Borneo i Madagaskaru. Żeby uzmysłowić...

4

Próżnia, (nie)byt skomplikowany. Część 4: Próżnie kwantowe

Jeszcze jedno spojrzenie na próżnię Ponieważ jest to ostatni odcinek cyklu, warto sobie przypomnieć, jak ewoluowało pojęcie próżni. Zaczęliśmy od filozofów starożytnych: atomistów, którzy uważali, że przestrzeń między najmniejszymi cegiełkami materii jest pusta, i antyatomistów, dla których sama koncepcja pustki...

6

Naukowo do siego roku

Język prasłowiański posiadał bogaty system zaimków wskazujących, wyrażających różne stopnie dystansu. Większość współczesnych języków znacznie uprościła ten system. Na przykład w polskim mamy kontrast zaimków ten (kiedy wskazujemy na coś bliskiego) i tamten (wskazanie na coś dalszego) – i na...

2

Próżnia, (nie)byt skomplikowany. Część 3: Próżnie relatywistyczne

Wszechświat w oparach eteru Jeśli podsumować wszystkie źródła masy Wszechświata (wliczając te, o których tylko wiemy, że istnieją, ale nie znamy ich natury), jego średnia gęstość wynosi 9,9 · 10–27 kg/m3. Odpowiada to masie 5,9 protonu na metr sześcienny, aczkolwiek...

3

Etymologie pod choinkę

Narodziny praindoeuropejskie Jednym z szeroko rozpowszechnionych indoeuropejskich elementów słowotwórczych jest rdzeń czasownikowy *ǵenh1‐ ‘urodzić, spłodzić, dać początek’. Tworzył on aoryst (czasownik dokonany) odmieniany w następujący sposób: 3 sg. *ǵénh1‐t, 3 pl. *ǵn̥h1‐ént; używano go przede wszystkim w znaczeniu czasu przeszłego....

4

Próżnia, (nie)byt skomplikowany. Część 2: Próżnie kosmiczne

Jak policzono cząsteczki gazu W pierwszym odcinku pisałem o tym, jak odłożywszy na bok rozważania filozofów, którzy łamali sobie głowę nad tym, czym jest próżnia, próbując apriorycznie ustalić możliwość bądź niemożność jej istnienia, badacze zajęli się próżnią empirycznie, czyli po...

4

Próżnia, (nie)byt skomplikowany. Część 1: Próżnie filozofów i eksperymentatorów

Cykl jest odpowiedzią na prośbę czytelnika Już starożytni Grecy Już w starożytności zastanawiano się, czy istnieje przestrzeń całkowicie pusta, to jest wypełniona niczym. W kręgach filozofów starogreckich istniały szkoły różnie wyobrażające sobie, czym jest materia i czym jest jej brak....