Autor: Piotr Gąsiorowski

7

Wzięłem i poszłem: krótki wykład o względności norm

Ktoś, kto powie „szłem drogą” albo „poszłeś do pracy”, z miejsca naraża się na piętnowanie jako morderca mowy ojczystej. Ale właściwie dlaczego? Przecież formy rodzaju żeńskiego: szłaś, poszłaś, są stuprocentowo poprawne. Wbijamy dzieciom do głowy już w pierwszych latach życia,...

5

Polskie ogonki: ą i ę

Język słoweński zachował liczbę podwójną, słoweński i serbsko-chorwacki nadal używają akcentów melodycznych, bułgarski i macedoński zachowały (jako kategorie w pełni żywe) prasłowiańskie czasy przeszłe proste – aoryst i imperfekt. Czy język polski zachował jakąś ciekawą cechę konserwatywną wyróżniającą go wśród...

4

Śródziemnomorze Północne, czyli świat języków zaginionych (3). Zanim urósł Rzym: Italia z lotu ptaka

Gdybyśmy spojrzeli na mapę Italii na przykład około 800 r. p.n.e., łaciny w ogóle nie byłoby na niej widać bez silnego szkła powiększającego. Była jednym z wielu dialektów italskich, używanych przez rolniczą ludność w środkowej części półwyspu. Mniej więcej w...

16

Polszczyzna, jakiej nie znacie. Prawo Havlíka, czyli co ma piernik do Kiekrza

Jery nie takie straszne Każdy, kto uczył się o historii języków słowiańskich, musiał się zetknąć z terminem jery. Są to samogłoski-duchy, które w wyrazach słowiańskich raz znikają, raz się pojawiają. Bywają opisywane w mylący sposób jako „samogłoski ultrakrótkie” albo jeszcze...

10

Dżdż, czyli Zeus w deszczu

O pochodzeniu dż Polskie dż występuje rzadko w porównaniu z innymi spółgłoskami, ponieważ ma niewiele źródeł historycznych. Spółgłoska zwartoszczelinowa *dž powstała w języku prasłowiańskim wskutek palatalizacji („zmiękczenia”) *g przed samogłoskami przednimi lub przed *j, ale szybko (jeszcze w prasłowiańskim) uległa...

8

Skąd wziął się bóg, czyli Scytowie, Sarmaci i Słowianie

Prasłowiańskie słowo *bogъ ‘bóg’ nie ma krewnych w językach bałtyjskich, najbliżej spokrewnionych ze słowiańskimi, natomiast posiada dokładny odpowiednik w językach irańskich: prairańskie *baga- ma to samo znaczenie. Co dziwne, choć pokrewne słowo występuje w językach indoaryjskich, najbliżej spokrewnionych z irańskimi,...

4

Obserwacje spacerowe

Pisałem tu wcześniej o swoich ulubionych organizmach: porostach, śluzowcach i wątrobowcach. Z czasem rozszerzę tę listę, bo właściwie ogólnie interesuje mnie biologia, ale zwłaszcza grupy mniej znane szerokiej publiczności i rzadko dostrzegane, choć piękne. Dziś chciałbym się tylko podzielić obserwacjami...

6

Przerywnik językowy: Wielka Lechia, czyli bujda na resorach

Chyba wszyscy słyszeli o wszechświatowym spisku historyków, archeologów i językoznawców, którzy usiłują ukryć przed ludzkością fakt, że w czasach przedchrześcijańskich, a być może nawet już w IV tysiącleciu p.n.e. przodkowie Polaków, zwani Lechitami, stworzyli imperium Wielkiej Lechii, rozciągające się mniej...

2

Śródziemnomorze Północne, czyli świat języków zaginionych (2): Kocioł bałkański

W ciągu ostatnich kilku tysięcy lat przynajmniej jedna rzecz na Półwyspie Bałkańskim pozostała niezmienna: obecność języka greckiego. Językowi przodkowie Hellenów przybyli z północy jako migrujący lud indoeuropejski. Szacuje się, że dotarli na teren obecnej Grecji około 2200–2000 r. p.n.e., a...