Autor: Piotr Gąsiorowski

5

Rzadkie dźwięki (2): Azteckie tl.

Czytelnicy, którzy zapoznali się z poprzednim odcinkiem tej serii, wiedzą już, jak wymówić walijskie ll, czyli bezdźwięczną spółgłoskę boczną szczelinową [ɬ]. Pora na małe urozmaicenie. Spółgłoska zwarta to taka, której wymowa polega na chwilowym zatrzymaniu przepływu powietrza przez jamę ustną....

3

Adamantina polonica: Diamonds Are Forever

Od dłuższego czasu wiadomo, że bakterie takie jak Cupriavidus metallidurans czy Delftia acidovorans potrafią redukować sole złota, wytrącając czysty metal. W ten sposób chronią swój metabolizm przed toksycznym działaniem rozpuszczalnych związków metali ciężkich występujących w wodach podziemnych. W odpowiednich warunkach...

7

Rzadkie dźwięki (1): Walijskie ll

Czytelników interesujących się fonetyką zapraszam do poćwiczenia wymowy głosek występujących w różnych językach kuli ziemskiej, ale rzadko spotykanych w językach najlepiej nam znanych. Takie ćwiczenia są pożyteczne, bo poza pogłębieniem teoretycznej wiedzy o fonetyce uświadamiają nam, jak w praktyce działa...

6

Cztery zaskoczenia (4c): Fizyka

4. LHC i polowanie na bozon Higgsa Po co wydaje się 7,5 mld euro na budowę zderzacza cząstek? Bo właściwie nie ma innego sposobu na popchnięcie fizyki naprzód. Testowanie przewidywań istniejących teorii (zanim znajdzie się w nich luki wskazujące na...

2

Cztery zaskoczenia (4b): Fizyka

3. Dudniący zapach neutrin O ile pamiętam, w latach szkolnych zwróciłem uwagę na neutrina główne dlatego, że były to tajemnicze, słabo poznane cząstki odgrywające istotną rolę w fabule powieści Stanisława Lema – Solaris i Głos Pana. Neutrino wymyślono w latach...

6

Cztery zaskoczenia (4a): Fizyka

Tu także, jak w poprzednich odcinkach cyklu, mam problem typu l’embarras du choix, czyli nadmiaru możliwości do wyboru. Co prawda niektóre z zaskoczeń astronomicznych czy chemicznych można jednocześnie uznać za fizyczne. Dlatego, skoro wspominałem już przy innej okazji np. o...

3

Einstein zwany kapeluszem, czyli co nowego w parkietażach

Kilka dni temu we wpisie poświęconym moim zaskoczeniom chemicznym, pisząc o kwazikryształach, wspomniałem o nieokresowych (aperiodycznych) pokryciach płaszczyzny „kafelkami” należącymi do skończonego zestawu kształtów. Nieokresowość polega na tym, że lokalny układ  kafelków nie powtarza się nigdzie w tej samej formie...

4

Cztery zaskoczenia (3): Chemia

Trochę żałuję, że narzuciłem sobie samoograniczenie: z każdej omawianej dyscypliny wybieram tylko cztery odkrycia, które zrobiły na mnie szczególne wrażenie od czasu, kiedy zacząłem się interesować nauką (ponad 50 lat temu). Nauka rozwija się w szaleńczym tempie, co roku rozdawane...