Autor: Piotr Gąsiorowski

0

Zaginione ludy i odrodzone pismo Berberów

Wstęp Omawiając poszczególne języki berberyjskie i ich wzajemne pokrewieństwa nie wspomniałem o dwóch, które zostały fragmentarycznie udokumentowane, ale nasza wiedza o nich jest skromna. Mają one jednak duże znaczenie historyczne nie tylko ze względu na rolę, jaką odegrały posługujące się...

0

Szczerbaki, czyli ssaki dziwaki. Część 3: Żywe czołgi i mrówkojad widmo

Pancerz, maczuga i tarcza Pisałem wcześniej, że szczerbaki z rzędu Cingulata, czyli – mówiąc potocznie – pancerniki, zachowały pierwotny tryb życia wspólnych przodków i ich dietę, składającą się z owadów i ich larw, ze szczególnym upodobaniem do mrówek i termitów....

0

Imazighen, czyli Berberowie

Tło historyczne Jak chyba wszyscy wiedzą, w Afryce Północnej wzdłuż brzegów Morza Śródziemnego absolutnie dominuje język arabski. Jest to oczywisty skutek błyskawicznego podboju tej części świata przez Arabów w VII-VIII w. n.e. O ile na przykład Persja czy emirat Kordoby...

1

Szczerbaki, czyli ssaki dziwaki. Część 2: Akrobacje ewolucyjne leniwców

Jak pisałem w części 1, przodek szczerbaków był najprawdopodobniej ssakiem skrytym, drążącym nory i chowającym się w nich za dnia, a nocą wykorzystującym silne pazury, żeby rozkopywać mrowiska i termitiery, oraz długi, lepki język – żeby wyjadać z nich owady....

0

Trudna rodzina pełna nierówności, czyli języki afroazjatyckie

Języki afroazjatyckie stanowią piątą co do wielkości rodzinę językową świata. Jest ich ponad trzysta i choć nazwy ogromnej większości z nich nic nie mówią laikowi, to kilka języków z tej rodziny odegrało fundamentalną rolę w rozwoju współczesnej cywilizacji ludzkiej. Osobliwą...

0

Szczerbaki, czyli ssaki dziwaki. Część 1: Zagadkowi imigranci

Najmniejsza gałąź łożyskowców Badania genomów różnych grup ssaków łożyskowych (Placentalia) wskazują wyraźnie na istnienie trzech głównych gałęzi ich drzewa rodowego, które z całą pewnością rozdzieliły się jeszcze w kredzie. Kolebką łożyskowców była Laurazja – północny superkontynent, który w jurze rozpadł...

9

Od Walii po Wołoszczyznę, czyli kim właściwie był Asterix i dlaczego orzechy włoskie są włoskie

Wolkowie i ich sąsiedzi Dawno, dawno temu, kiedy młoda republika rzymska dopiero zaczynała podbój Italii, większą część Europy Zachodniej i Środkowej zajmowali celtyccy Galowie, połączeni wspólnym językiem, ale podzieleni na wielką liczbę lokalnych plemion. Znamy nazwy wielu z nich, ale...

1

Muchomory groźne i niegroźne

Sezon na grzyby jeszcze trwa, więc może nie jest za późno, żeby dokształcić się trochę? Ten wpis poświęcony jest muchomorom – grzybom, których się boimy i wokół których nagromadziło się wiele nieporozumień. Nawet ich polska nazwa jest myląca. Zacznijmy zatem...

2

Prawdziwy zbójnik nie sepleni, czyli skąd się wzięło mazurzenie w górach

Historia W XII w. ukształtował się zarys systemu przedniojęzykowych spółgłosek szczelinowych i zwartoszczelinowych, z których słynie język polski. Utrzymał się on do XV w., a wyglądał mniej więcej tak ([+PAL] oznacza, że spółgłoska znajduje się w otoczeniu fonetycznym powodującym zmiękczenie,...

0

Najłatwiejsze dźwięki świata (4): Ř, czyli jak utrudnić sobie życie, próbując je ułatwić

Słowiańskie zmiękczenia Pisałem tu już kiedyś o pierwszej i drugiej palatalizacji oraz tzw. palatalizacji progresywnej w języku prasłowiańskim. Nie wdając się w szczegóły techniczne, powiem tylko, że były to procesy fonetyczne zmieniające wymowę spółgłosek tylnojęzykowych (*k, *g, *x) w sąsiedztwie...