EM Poleca (#6): Christophe Galfard „Wszechświat w twojej dłoni. Niezwykła podróż przez czas i przestrzeń”
Kto czytał książkę Pan Tompkins w krainie czarów George’a Gamowa ten wie. Popularyzacja nauki to ciężki kawałek chleba, a popularyzacja astrofizyki i teorii kwantów w szczególności. Prawdziwą sztuką jest napisać książkę popularnonaukową dla wszystkich. Udało się to Gamowowi, uczonemu przez duże „U”, udało się Galfardowi – uczniowi samego Stephena Hawkinga. Obaj podjęli się zadania, wydawałoby się, ponad siły. No bo jak wyjaśnić tajemnice Wszechświata, atomu, teorię kwantów czy teorię względności bez używania wzorów? A nie, przepraszam, Galfard użył jednego wzoru: e = mc2, ale można mu to wybaczyć, bo wzór ten dawno już przestał być wzorem, a stał się ikoną popkultury.
Wszechświat…, mimo, że jest książką popularnonaukową – posiada fabułę, podobnie jak Pan Tompkins…. Może to jest klucz do sukcesu? Czyżby wystarczyło tylko dodać akcję i sukces murowany? Nie. Perypetie i przygody młodego marzyciela, którym Ty jesteś, Czytelniku, mają za zadanie zdjęcie czaru hermetyczności z fizyki, nudnej nauki tylko dla wtajemniczonych. Mają nas przekonać, że elektrony, neutrina czy kwarki są możliwe do wyobrażenia. Mało tego, można sobie wyobrazić „zupę kwantową” i cząstki wirtualne, Wielki Wybuch i powierzchnię ostatniego rozproszenia. Wystarczy tylko spowolnić (albo przyspieszyć) czas, nauczyć się w nim poruszać w obie strony, zdjąć z umysłu wszystkie mentalne blokady i voilà! Widzę neutrino! To wielkie osiągnięcie Autora.
Czymś wyjątkowym jest też udzielanie odpowiedzi na nasze pytania powstające w trakcie czytania tej książki, zanim się one pojawią. Bo przecież czytając i wyobrażając sobie gluony trzymające w ryzach kwarki i to tym mocniej im bardziej kwarki wyrywają się ze swojego więzienia, powstaje pytanie „Jak to się dzieje? Co, jeśli…?”. To świadczy o wyjątkowym talencie dydaktycznym Autora, wczuwaniu się w tok myślenia Czytelnika. Jedyne pytania, na które w książce nie ma odpowiedzi to te, na które rzeczywiście NIE MA ODPOWIEDZI, jeszcze nie ma. Zdrowy niedosyt pozostający po przeczytaniu książki ma być (i jest) impulsem do pogłębiania wiedzy w poszukiwaniu zrozumienia. I o to właśnie chodzi w literaturze popularnonaukowej, ma być solidnym pomostem do pogłębiania wiedzy, studiowania.
Jeszcze jedno. Galfard nie wymaga od Czytelnika żadnego przygotowania merytorycznego, tłumaczy zjawiska ab ovo, jak Maks Lamii Reno w „Seksmisji”. Jak widać – skutecznie.
I jeszcze podziękowania dla tłumacza – Sławomira Paruszewskiego za perfekcyjne oddanie „muzyki” tej książki, dzięki czemu czyta się ją jak dobrą fantastykę naukową.
Inne wpisy z serii EM poleca:
- EM poleca (#58) Addy Osmani „Vibe coding i przyszłość kodowania”
- EM poleca (#57) Dava Sobel – „Pierwiastki Marii Skłodowskiej-Curie. Jak blask radu oświetlił drogę kobietom w świecie nauki”
- EM poleca (#56) Walter Isaacson „Einstein. Jego życie i wszechświat”
- EM poleca (#55) Ryszard Tadeusiewicz „Sztuczna inteligencja. Od Turinga po ChatGPT”
- EM poleca (#54) Siddharth Kara – „O tym, jak krew Kongijczyków zasila naszą codzienność”
- EM poleca (#53) Donald A. Tevault „Linux. Zostań mistrzem skryptów powłoki”
- EM poleca (#52) Theodore P. Snow, Don Brownlee „Szósty pierwiastek. Podróż przez Wszechświat śladem atomu, z którego powstaliśmy”
- EM poleca (#51): Marta Tomczok – Blizny
- EM poleca (#50): Wasyl Mudry – „Sztuka możliwości: demokrata w epoce dyktatur i totalitaryzmu”
- EM poleca (#49): Stephen Witt „Maszyna myśląca. Jensen Huang, Nvidia i najbardziej pożądany chip na świecie”
- EM poleca (#48): Marty Jopson – „Dlaczego bumerangi wracają, mikrofalówka grzeje, a stawy strzelają”
- EM poleca (#47) David Attenborough, Colin Butfield – „Ocean. Ostanie dzikie miejsce”
- EM poleca (#46) Michel Sapanet – „Sekrety zwłok. Z notatnika lekarza medycyny sądowej”
- EM poleca (#45): Dlaczego warto czytać „Solaris” Stanisława Lema po 65 latach od pierwszego wydania
- EM poleca (#44) Sarah Scoles – „Zawsze, nigdy. Przyszłość broni jądrowej”
- EM poleca (#43) Leo Porter, Daniel Zingaro „Programuj ze sztuczną inteligencją”
- EM poleca (#42) Jorge Cham, Daniel Whiteson „Wszystko, co chcesz wiedzieć o wszechświecie: FAQ”
- EM poleca (#41) Ryan Day „Interfejsy API w AI i Data Science. Programowanie w Pythonie z użyciem FastAPI”
- EM Poleca (#40) Mark Lutz „Python. Wprowadzenie. Wydanie VI”
- EM Poleca (#39) William Ayd, Matthew Harrison – „Pandas. Receptury”
- EM Poleca (#38) – Neil deGrasse Tyson „Z Merlinem przez wszechświat”
- EM Poleca (#37) Chris McNab – J. Robert Oppenheimer. Człowiek, który stworzył bombę atomową
- EM Poleca (#36) Nigel Warburton – „Krótka historia filozofii”
- EM Poleca (#35) Recenzja książki „Automatyka przemysłowa dla początkujących”
- EM Poleca (#34) Benjamín Labatut – „Maniak”
- EM Poleca (#33) Patchen Barss „sir Roger Penrose. Geniusz i jego droga do rzeczywistości”
- EM Poleca (#32) Jamie Metzl „Superkonwergencja. Jak rewolucje w genetyce, biotechnologii i AI mogą odmienić nasze życie”
- EM poleca (#31) Karol Bączkowski – Książka o pierwszej pomocy napisana przez życie
- EM poleca (#30) Eric Freeman, Elisabeth Robson „Programowanie w JavaScript. Przewodnik po tworzeniu nowoczesnych aplikacji w JavaScript”
- EM poleca (#29) – Alice Lugen – „ZATO. Miasta zamknięte w Związku Radzieckim i Rosji”
- EM poleca (#28) – Kate Brown „Plutopia. Atomowe miasta i nieznane katastrofy nuklearne”
- EM poleca (#27). Brian Clegg „Ciemna materia i ciemna energia. Tajemnicze 95% Wszechświata”
- EM poleca (#26) – A może studia na Harvardzie?
- EM poleca (#25) – Hala Nelson „Matematyka i sztuczna inteligencja. Kluczowe koncepcje zwiększania skuteczności i wydajności systemów”
- EM poleca (#24) – Eugenia Cheng – „Radość z abstrakcji”
- EM poleca (#23) – Annie Jacobsen – „Wojna nuklearna”
- EM poleca (#22) – Stanisław Lem „Okamgnienie”
- EM Poleca (#21) – Yuval Noah Harari „Nexus. Krótka historia informacji od epoki kamienia do sztucznej inteligencji”
- EM poleca (#20) – „I mów, że moja chwała z przyjaciół się bierze. Stanisław Lem, Ursula Le Guin. Listy 1972-1984”
- EM poleca (#19) – Robert Trypuz „Prosto o AI. Jak działa i myśli sztuczna inteligencja?”
- EM poleca (#18) – Chemia wokół nas – podręcznik
- EM poleca (#17) – „Zaginieni. Historie ludzi, którzy przepadli bez śladu” – Anna Gronczewska
- EM poleca (#16) – „Na skrzydłach wyobraźni. Walka człowieka i ewolucji z grawitacją” – Richard Dawkins
- EM poleca (#15) – „Przygody matematyka” – Stanisław M. Ulam
- EM poleca (#14): Pisarze, detektywi i uczeni
- EM poleca (#13): Film dokumentalny „The Meat Lobby: Big Business Against Health?”
- EM poleca (#12): „Sztuka Fermentacji” Sandor Ellix Katz
- EM poleca (#11): Ken Alibek – Biohazard
Autor
- Jestem informatykiem i analitykiem. Przez trzy lata prezentowałem dane epidemiczne na Twitterze jako @docent_ws. W gronie pasjonatów z Twitterowej Akademii Nauk (TAN) uzupełniamy wiedzę na temat Covid-19. Na BlueSky jako @wieslawseweryn.bsky.social. Piszę o informatyce i Kosmosie, recenzuję i polecam książki popularnonaukowe. Walczę z dezinformacją, którą uważam za największe zagrożenie ery social-mediów, zwłaszcza wspieraną przez niekontrolowaną tzw. "sztuczną inteligencję".
Ostatnie wpisy
astronomia12 czerwca 2026Meteor, meteoryt, meteoroid, czyli dziennikarskie niechlujstwo językowe- EM poleca10 czerwca 2026EM poleca (#58) Addy Osmani „Vibe coding i przyszłość kodowania”
- EM poleca20 maja 2026EM poleca (#55) Ryszard Tadeusiewicz „Sztuczna inteligencja. Od Turinga po ChatGPT”
- EM poleca15 kwietnia 2026EM poleca (#53) Donald A. Tevault „Linux. Zostań mistrzem skryptów powłoki”
